Obama sau một năm cầm quyền : mạnh về đối ngoại, yếu về đối nội

Một năm sau, giới quan sát hầu như đều nhất trí cho rằng ông Obama đã đặc biệt thành công trong việc cải thiện hình ảnh của Hoa Kỳ trong tư cách là cường quốc số một trên thế giới. Thế nhưng trong lãnh vực đối nội, những cải tổ ông đề ra chưa thuyết phục được người dân Mỹ, thậm chí còn gây thất vọng trong số những người từng ủng hộ ông.

Vai trò hàng đầu của Hoa Kỳ trên thế giới hiện nay vừa được Tổng thống Barack Obama nêu bật với quyết định nhanh chóng tung ra chiến dịch cứu trợ nạn nhân động đất tại Haiti, với một lực luợng quân sự hơn 10.000 người, huy động nào là hàng không mẫu hạm, tàu bệnh viện, tàu đổ bộ, nào là vận tải cơ, máy bay trực thăng, vừa tham gia công tác cứu trợ, vừa tìm cách bảo đảm an toàn cho chiến dịch nhân đạo được quốc tế khởi động. Đó là chưa kể đến một ngân sách lên đến 100 triệu đô la chi viện cho Haiti đã được tổng thống Mỹ loan báo vài tiếng đồng hồ sau khi vụ động đất xẩy ra.

Quyết định kịp thời và mạnh mẽ của chính quyền Obama trong vấn đề Haiti được coi là động lực lôi kéo các nước còn lại trên thế giớI, vớI số tiền hứa giúp đỡ quốc gia bị nạn vượt mức một tỷ đô la trong không đầy một tuần lễ.

Xoá mờ tâm lý bài Mỹ trên thế giới

Chính đảng Cộng Hoà Mỹ, vốn thường xuyên chỉ trích công việc làm của ông Obama cũng phải hoan nghênh quyết định về Haiti. Cựu đại sứ Hoa Kỳ tại Liên Hiệp Quốc John Bolton, một trong những nhân vật trong đảng Cộng Hòa phê phán ông Obama dữ dội nhất đã phải thừa nhận rằng : “Tôi cho là chính quyền đã làm đúng. Hoa Kỳ phải đứng ra lãnh đạo công cuộc cứu trợ Haiti”.

Một trong những điểm tích cực khác trong lãnh vực đối ngoại mà tổng thống Obama đã làm được và cũng được các yếu nhân trong lãnh vực ngoại giao của Đảng Cộng Hòa công nhận, đó là xoá mờ tâm lý bài Mỹ vốn đã không ngừng gia tăng trên thế giới trong thời gian cầm quyền của cựu tổng thống George W. Bush

Một trong những dấu hiệu cụ thể nhất phản ánh thay đổi này là trong một năm qua, mỗI lần đi đến đâu, tổng thống Mỹ đều được những người ủng hộ ông tập hợp lại nghênh đón, trái hẳn với tình hình trước đây, khi những chuyến công du của người lãnh đạo Nhà Trắng đều vấp phải những cuộc biểu tình phản đối.

Những diễn văn của ông Obama hướng về thế giới Hồi giáo, chủ trương của ông quan tâm nhiều hơn đến khu vực châu Á đặc biệt là Đông Nam Á, hay là quyết định của Hoa Kỳ dấn thân mạnh mẽ hơn vào cuộc chiến chống khí hậu bị hâm nóng, tất cả những điều này đều đã góp phần nâng cao uy tín của Mỹ trên trường quốc tế.

Lực bất tòng tâm

Tuy vậy lực bất tòng tâm, chính sách ngoại giao của Tổng thống Obama chưa mang lại được kết quả cụ thể nào, từ Irak cho đến Afghanistan, Pakistan, và mớI đây là Yemen, chủ nghĩa quá khích hồi giáo vẫn hoành hành, hòa bình ở vùng Trung Cận đông giữa Israel và ngườI Palestine vẫn xa vờI, mối đe dọa hạt nhân Iran vẫn tồn tại, đó là chưa kể đến một loạt thách thức khác, từ vai trò ngày càng lớn của Trung Quốc cho đến vấn đề giải trừ vũ khí hạt nhân của Bắc Triều Tiên, quan hệ quân sự vớI Nhật Bản.

Dẩu sao thì về cơ bản có thể nói là Tổng thống Obama đã tương đối thành công trong lãnh vực đối ngoại sau một năm cầm quyền. Ngược lại thì trong địa hạt đối nội, ông đã không thuyết phục được người dân Mỹ. Theo báo Los Angeles Times, ông đã thành công trong việc khôi phục niềm tin của mọI ngườI vào hệ thống tài chánh, đã thúc đẩy được đề án cải tổ hệ thống bảo hiểm y tế, cho dù công việc chưa hoàn tất.

Bên cạnh đó, theo một thống kê không chính thức, trong tổng số 500 cam kết mà ông Obama đưa ra trong thờI gian vận động tranh cử, chỉ có 124 lời hưá là đã được ông cho thực hiện trong một năm qua. Công thêm với tình trạng thất nghiệp vẫn ở mức cao, thâm thủng ngân sách Nhà nước vẫn cực lớn, cũng dễ hiểu là tỷ lệ người Mỹ thất vọng về ông càng lúc càng tăng.

Theo các cuộc thăm dò dư luận mới đây, từ 67%, 68% một năm trước đây, tỷ lệ người tín nhiệm ông Obama đã tụt xuống khoảng trên dưới 50%, một mức thuộc loại thấp nhất đối với một tổng thống sau năm đầu cầm quyền. Sự kiện đảng Dân chủ  bị mất ghế Thượng nghị sĩ tại lãnh điạ Massachusetts vào hôm qua về tay đảng Cộng Hòa có thể được xem là một trong những dấu hiệu phản ánh thái độ thất vọng đó.